ΤΟ ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ ΚΙ Η ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ...ΧΘΕΣ

• γράφει ο Γιώργος Κόλλιας

Με αφορμή τα τελευταία γεγονότα σχετικά με την Ε.Ρ.Τ., επαναφέρω μια παλαιότερη ανάρτησή μου, με τίτλο "ΤΟ ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ ΚΑΙ Η ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ...ΧΘΕΣ".

Όχι ως μνημόσυνο, αλλά ως μια μορφή διαμαρτυρίας, θυμίζοντας ότι γενιές ολόκληρες μεγάλωσαν και έμαθαν τον κόσμο μέσα από το ραδιόφωνο, αρχικά και την τηλεόραση αργότερα της σημερινής Ε.Ρ.Τ.

ΤΟ ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ ΚΙ Η ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ...ΧΘΕΣ

ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΕΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ - ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ - ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ 1960 -1970

Είμαι πια 53 χρονών και πολλές φορές πιάνω τον εαυτό μου να γυρίζει, με νοσταλγία, πίσω, σ΄ εκείνα τα χρόνια που σαν παιδί, άρχισα να βιώνω τις εξελίξεις της εποχής. Εξελίξεις που – τότε- ήσαν εντυπωσιακές και ραγδαίες. Μιλάω για την εμφάνιση του ραδιοφώνου και της τηλεόρασης. Οι άνθρωποι εντυπωσιασμένοι και χωρίς να μπορούν να καταλάβουν πως λειτουργούν αυτές οι συσκευές, σιγά – σιγά τις έβαλαν στα σπίτια τους και γρήγορα εξοικειώθηκαν με αυτές.Αυτά τα πρώτα χρόνια θα προσπαθήσω να περιγράψω με μια σειρά κειμένων, που στόχο έχουν να ξυπνήσουν μνήμες σε εμάς τους παλαιότερους και να βοηθήσουν τους νεότερους να καταλάβουν πως ήταν η ζωή τότε.Όπως θα θυμούνται όσοι έχουν διαβάσει το βιβλίο μου «ΟΣΑ ΘΥΜΟΥΜΑΙ ΞΙΣΤΟΡΩ» (βλέπε ΕΔΩ), στο χωριό μου, το ηλεκτρικό ρεύμα έφτασε το 1959.

Από τότε αρχίζει, λοιπόν, η επαφή μας με τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και από τότε αρχίζει η ιστορία μας.

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: "ΤΟ ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ"

Το 1959 λοιπόν, το χωριό μου είχε πλέον ρεύμα. Άναψαν λάμπες στα σπίτια και τους δρόμους το βράδυ, εμφανίστηκε το ψυγείο.

Τα αμέσως επόμενα χρόνια μπήκε στα σπίτια του χωριού το ραδιόφωνο.

Ξέρεις αυτό το μεγάλο κουτί, με τα τεράστια κουμπιά, γεμάτο λυχνίες, που φωτίζανε αμυδρά, όταν ήταν ανοιχτό.

Το δικό μας ραδιόφωνο, ένα blaupunkt είχε βρει τη θέση του στο τραπέζι του καθιστικού - κουζίνας-κρεβατοκάμαράς μας. Μια κεραία, χάλκινη σπιράλ, διέσχιζε απ' άκρη σ΄άκρη το δωμάτιο, κι έβγαινε έξω για να έχουμε σήμα δυνατό και καθαρό. Ήταν ένα παραλληλεπίπεδο κουτί από βακελίτη μαύρο πάνω σε τέσσερα μικρά ποδαράκια. Η πρόσοψη  του σε κρέμ χρώμα είχε στη μέση μια μακρόστενη διαφανής οθόνη που πάνω της ήταν γραμμένες με λατινικά γράμματα πολλές  πρωτεύουσες του κόσμου και φωτιζόταν μόλις το ανάβαμε.

Από κάτω υπήρχε μια σειρά από πέντε πλήκτρα που έκαναν δυνατό θόρυβο, όταν τα πατούσες. Με το πρώτο άνοιγε και έκλεινε, τα άλλα αφορούσαν τα κύματα μακρά, μεσαία, βραχέα. Δεξιά και αριστερά είχε δύο άσπρα μεγάλα στρογγυλά κουμπιά. Το ένα κινούσε τη βελόνα και σου έδειχνε τους σταθμούς και το άλλο καθόριζε τη ένταση. 

Και φυσικά πάνω του η μητέρα έβαλε αμέσως ένα "σεμεδάκι" πλεχτό. Αργότερα του έφτιαξε και πάνινη "θήκη", για μην σκονίζεται!

Άνοιγε το πρωί στις έξι έκλεινε το μεσημέρι για να συνεχίσει από το απόγευμα  μέχρι τις δώδεκα, όπου  και έκλεινε με τον εθνικό ύμνο.

Κι έτσι μάθαμε το Εθνικόν Ίδρυμα Ραδιοφωνίας (Ε.Ι.Ρ.) που αργότερα ονομάσθηκε Εθνικόν Ίδρυμα Ραδιοφωνίας - Τηλεράσεως (Ε.Ι.Ρ.Τ.) και τον Σταθμό των Ενόπλων Δυνάμεων (ΥΕΝΕΔ), το "Ενόπλων", όπως το λέγαμε. Μάθαμε τον Πέτρο Αναγνωστάκη, την Γιώτα Λύδια, την Βούλα Πάλα, τον Βασίλη Τσιτσάνη, τον Στράτο Διονυσίου, τον Στέλιο Καζαντζίδη και τα τραγούδια τους.

"Κά-λη-μέ-ρα σας παιδιά, Τρα-λα-λά, τρα-λα-λά
Ση-κω-θεί-τε με χαρά, τρα-λαλα-λαλά.
Η χρυσή Α-να-το-λή, στην δουλειά μας προ-σκα-λεί,
Τρα-λα-λά-λαλά-λαλά,-τρα-λα-λά, τρα-λα-λά…"
Κάθε πρωί στις εννιά, η "Η ΘΕΙΑ ΛΕΝΑ" η Αντιγόνη Μεταξά, καλούσε τα παιδιά όλης της Ελλάδας για τα ατελείωτα παραμύθια της.

Κάθε Κυριακή βράδυ «ακούγαμε μπάλα». Μαζευόμαστε στο καφενείο ή σε κάποιο σπίτι, στηνόμαστε μπροστά στο ράδιο και ... φτιάχναμε εξέδρα. 

Παρακολουθούσαμε ραδιοφωνικά σήριαλ. Κάθε μέρα εκτός Σαββάτου και Κυριακής στις 10.15 το πρωί είχε το «ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΩΝ ΑΝΕΜΩΝ», με τον δικηγόρο και - κατά κάποιο τρόπο - ντετέκτιβ Ορέστη Λαμπίρη. Κρατούσε 10 λεπτά και μαζί με τις διαφημίσεις έφτανε στο τέταρτο.. «Το σπίτι των ανέμων» ήταν μια αστυνομική σειρά, κοινωνική και ερωτική ταυτόχρονα. Πρωταγωνιστούσαν ο Βύρων Πάλλης στον ρόλο του Ορέστη Λαμπίρη, η Αφροδίτη Γρηγοριάδου στον ρόλο της Τζοάνας, η Μιράντα Μυράτ στον ρόλο της γιαγιάς Ανούσκας, και η Μαριάνα Κουράκου στον ρόλο της Έλενας. Σειρά με μεγάλη επιτυχία και πολλές συγκινήσεις, όπου ο Ορέστης Λαμπίρης αποτελούσε πρότυπο για τους νέους που ήθελαν να σταδιοδρομήσουν στη δικηγορία, αλλά με αστυνομικές προεκτάσεις. Η χαρακτηριστική, έντονη και διαπεραστική φωνή του Βύρωνα Πάλλη , η απαλή και τρυφερή της Αφροδίτης Γρηγοριάδου, ήταν τόσο οικείες, σαν να ήταν μέλη της οικογένειας. Αγωνία, κάθε μέρα για την συνέχεια!

Η «ΠΙΚΡΗ ΜΙΚΡΗ ΜΟΥ ΑΓΑΠΗ» ακουγόταν για σχεδόν έξι χρόνια καθημερινά από το Σταθμό των Ενόπλων Δυνάμεων.

Οι φωνές του Στέφανου Ληναίου, της Έλλης Φωτίου και πολλών άλλων γνωστών ηθοποιών ζωντάνευαν τις ιστορίες του Αλέξη και της Βάνας που έγραφε ο Βαγγέλης Γκούφας.

Η «Πικρή μικρή μου αγάπη» που επιβίωσε περισσότερο από τις ανταγωνίστριές της «Το σπίτι των Ανέμων» και «Μιράντα» έμελλε να γίνει το μακροβιότερο ραδιοφωνικό σήριαλ όλων των εποχών στην Ελλάδα.

Εκείνη την εποχή ήταν στην μόδα και άκουγε πολύς κόσμος κι άλλα ανάλογα με αυτό, ραδιοφωνικά σήριαλ στο ράδια. Κάποια που θυμάμαι ήταν "ΜΕΙΝΕ ΚΟΝΤΑ ΜΟΥ ΑΓΑΠΗΜΕΝΗ"με ένα Στέφανο  πρωταγωνιστή, "ΜΑΡΙΝΑ ΕΝΑ ΚΟΡΙΤΣΙ ΑΛΛΙΩΤΙΚΟ ΑΠΟ Τ΄ ΑΛΛΑ" και τέλος ένα "ΛΑΟΥΡΑ" που δεν θυμάμαι καθόλου άλλες λεπτομέρειες.

Είχαμε και τάλεντ σόου! Κάθε Κυριακή, στις 12 το μεσημέρι, η φωνή του Γιώργου Οικονομίδη, με την περίφημη φράση του ''Φίλοι μου αγαπημένοι" ξεκίναγε την εκπομπή «ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ ΤΑΛΕΝΤΑ» και έδινε την ευκαιρία σε νέα παιδιά με φωνή, φιλοδοξίες και όνειρα να τραγουδήσουν μπροστά στο κοινό και να αναδείξουν το ταλέντο τους! Από τις ραδιοφωνικές  εκπομπές ανεδείχθησαν πάρα πολλοί τραγουδιστές όπως η Νάνα Μούσχουρη, ο Χάρρυ Κλυνν, η Τζένη Βάνου, ο Πάνος Τζανετής, η Καίτη Χωματά, ο Γιάννης Βογιατζής, ακόμα και η Καίτη Γαρμπή με τη Λιάνα τότε, που συμμετείχαν ως «Αδερφές Γαρμπή».

Την υπόλοιπη μέρα, ακούγαμε τραγούδια, πολλά τραγούδια. Η εκπομπή του Σίμωνα Καρρά, "ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΑΝΤΙΛΑΛΟΙ" ήταν σε πρώτη διάταξη μετά τα σίριαλ. Από αυτή την εκπομπή, αν και παιδάκι, μυήθηκα στη δημοτική μας μουσική.

Για τους νέους της εποχής υπήρχε η εκπομπή «ΧΡΥΣΗ ΔΙΣΚΟΘΗΚΗ» με τον Λευτέρη Κογκαλίδη, που προωθούσε όλες τις ποπ και ροκ παραγωγές της εποχής, ενημερώνοντας τη νεολαία για τα νέα της εν λόγω σκηνής. 

Υπήρχαν και ραδιοφωνικά παιχνίδια, όπως τα σημερινά τηλεπαιχνίδια. Ένα από αυτά ήταν το «ΒΡΕΣ ΤΟ ΚΑΙ ΠΑΡΤΟ», αλλά δυστυχώς, δεν θυμάμαι λεπτομέρειες. Το μόνο που θυμάμαι είναι ότι ο παρουσιαστής "βοηθούσε" τις νοικοκυρές που έπαιρναν τηλέφωνο και είχε καθιερωθεί η φράση "μήπως μπορείτε να με βοηθήσετε;" από τις συμμετέχουσες. Μέχρι σημείου που, σε κάποια εκπομπή, η συμμετέχουσα, στο άγχος της να ζητήσει την βοήθεια του παρουσιαστή, αμέσως μετά την ερώτηση "πως λέγεστε;" το ρίχνει:  "μήπως μπορείτε να με βοηθήσετε;". Χαμός!

Ένα άλλο ραδιοφωνικό παιχνίδι ήταν το "ΣΕ 30 ΔΕΥΤΕΡΟΛΕΠΤΑ", μια εκπομπή βράβευσης γνώσεων με διάφορα δώρα, (ραδιόφωνα και βιβλία), στη δεκαετία του 1960 - 1970.

Κάθε Δευτέρα «ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑΣ». Η εκπομπή που μας έφερε σε επαφή με σπουδαία έργα, με  πρωταγωνιστές   σπουδαίους ηθοποιούς που ενώ  αυτοί απέδιδαν το ρόλο τους, η δική μας φαντασία σκηνοθετούσε και σκηνογραφούσε το έργο.

Στις οχτώ το βράδυ «ΤΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ» επέβαλαν απόλυτη ησυχία στους μικρούς για να ακούσουν τα νέα οι μεγάλοι. Ήταν "οι ειδήσεις των οκτώ" και στην ουσία η μοναδική πηγή "επίσημης" ενημέρωσης.
Και φυσικά διαφημίσεις. Το ROL, το ΚΛΙΝ, το ΓΑΛΑ ΒΛΑΧΑΣ, η ΙΟΝ και πολλές άλλες.

Βέβαια μαθαίναμε ότι «στην Αθήνα έχουνε μια άλλη συσκευή, που όχι μόνο ακούνε, αλλά βλέπουνε κιόλας», αλλά δεν μας πολυένοιαζε. Εμείς είχαμε το ραδιόφωνο.

Όταν, μάλιστα, ο πατέρας μου πήρε κι ένα Πικ-απ, ε τότε ήμουνα ο πρώτος  του χωριού. Λίγοι δίσκοι βινυλίου στην αρχή, αλλά σιγά – σιγά εμπλουτίστηκε η δισκοθήκη μας. Οι «μουσικές επιλογές» δεν ήταν δικές μου βέβαια, αλλά τι σημασία είχε; Τραγούδι να  ΄ταν κι ότι να  ΄ταν.

Έβγαζα το «ράδιο» στην βεράντα, έβαζα τα καλώδια του Πικ-απ στο πίσω μέρος και… ανέβαζα την (μικρή η αλήθεια) ένταση στο τέρμα. Βέβαια το ίδιο έκαναν κι όσοι από τους φίλους μου είχαν Πικ-απ (γιατί ραδιόφωνο είχαν σχεδόν όλοι) και το χωριό βούιζε από ….πενιές!

Το όνειρό μου ήταν όταν… μεγαλώσω, να πάρω ένα τρανζίστορ. Ναι λίγα χρόνια μετά υπήρχαν και τα τρανζίστορ. Αλλά μην φανταστείς κάτι που να μοιάζει με τα σημερινά. Ένα ραδιόφωνο κανονικό ήταν, αλλά κάπως μικρότερο σε μέγεθος κι ένα λουρί για να κρέμεται στον ώμο.

Με το ραδιόφωνο, πάντως, η παιδική μας ζωή απόκτησε ποικιλία και – σοβαρά- ήταν η μοναδική μορφή διασκέδασης που –τότε – διαθέταμε.

Το αγάπησα το ραδιόφωνο και παρ΄ όλο που τα επόμενα χρόνια αποκτήσαμε και τηλεόραση, έμεινε και παραμένει μέχρι και σήμερα η μεγάλη αγάπη μου.

ΠΕΝΤΕ ΛΕΠΤΑΚΙΑ ΔΙΑΣΗΜΟ ΚΑΝΤΕ ΜΕ ΕΠΙΤΟΠΟΥ...."

• γράφει ο Γιώργος Κόλλιας

ΡΕ! ΑΥΤΟΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Ο ΜΗΤΣΟΣ;

Δεν βλέπω τηλεόραση, από άποψη, εδώ και χρόνια. Άρα είμαι ο πλέον ακατάλληλος να κρίνω τα τηλεοπτικά δρώμενα. Όμως ξέρω – όπως ξέρουν όλοι άλλωστε- ότι υπάρχουν αρκετές εκπομπές εκμετάλλευσης της  δυστυχίας  - και παράλληλα της ματαιοδοξίας- των ανθρώπων. Εκπομπές τον ανθρώπινο πόνο τον χρησιμοποιούν για να αυξήσουν την θεαματικότητά τους και –κατά συνέπεια- να αυξήσουν τα κέρδη τους από τις διαφημίσεις.

Πρόκειται για ότι χειρότερο, ότι πιο άθλιο, ότι πιο ποταπό μπορεί να κάνει κάποιος με σκοπό το κέρδος.

Λιγότερο υπεύθυνοι είναι οι συμμετέχοντες, οι οποίοι νομίζουν ότι, μέσω της δημοσιότητας, θα λύσουν τα όποια προβλήματα έχουν. Δεν μπορούν (ή δεν θέλουν) να καταλάβουν ότι απλά χρησιμοποιούνται από τα ανθρωπάρια αυτά, που εμφανίζονται σαν «προστάτες των φτωχών και των αδυνάτων», κάτι σαν Ρομπέν των Δασών.

Βέβαια υπάρχουν κι αυτοί που. εν γνώσει τους. συμμετέχουν σ΄ αυτό το καραγκιοζιλίκι, απλά για την δημοσιότητα. Γελοιοποιούνται, εξευτελίζονται απλά για να «βγουν στην τηλεόραση». Δεν τους νοιάζει αν γελούν μαζί τους οι τηλεθεατές, τους αρκεί που θα έχουν να λένε «εμένα που με βλέπεις έχω βγει στην τηλεόραση» και να καμαρώνουν σαν γύφτικα σκεπάρνια.

Είναι αυτοί που συμμετέχουν σαν «κοινό» στις διάφορες εκπομπές αμφιβόλου ποιότητας, όπου ο «μαέστρος» τους διατάζει πότε θα γελάσουν, πότε θα χειροκροτήσουν, πότε θα φωνάξουν.

Είναι αυτοί που στριμώχνονται δίπλα στους όποιους «επίσημους», αρκεί να εμφανιστεί, έστω για δευτερόλεπτα, η φάτσα τους στην οθόνη .

Είναι αυτοί που είναι ικανοί να κάνουν οτιδήποτε (κυριολεκτικά) προκειμένου να το καταγράψει κάποια κάμερα.

Τούτοι οι τύποι είναι χειρότεροι από αυτούς που περιφέρουν την δυστυχία τους στα κανάλια, γιατί αυτοί τουλάχιστον δεν έχουν ακριβή επίγνωση του τι συμβαίνει.

Σ΄ αυτούς τους τύπους αφιερωμένο το τραγούδι του Βασίλη…..

ΤΟ ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ ΚΙ Η ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ...ΧΘΕΣ

ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΕΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ - ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ - ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ 1960 -1970

• γράφει ο Γιώργος Κόλλιας

Είμαι πια 53 χρονών και πολλές φορές πιάνω τον εαυτό μου να γυρίζει, με νοσταλγία, πίσω, σ΄ εκείνα τα χρόνια που σαν παιδί, άρχισα να βιώνω τις εξελίξεις της εποχής. Εξελίξεις που – τότε- ήσαν εντυπωσιακές και ραγδαίες. Μιλάω για την εμφάνιση του ραδιοφώνου και της τηλεόρασης. Οι άνθρωποι εντυπωσιασμένοι και χωρίς να μπορούν να καταλάβουν πως λειτουργούν αυτές οι συσκευές, σιγά – σιγά τις έβαλαν στα σπίτια τους και γρήγορα εξοικειώθηκαν με αυτές.Αυτά τα πρώτα χρόνια θα προσπαθήσω να περιγράψω με μια σειρά κειμένων, που στόχο έχουν να ξυπνήσουν μνήμες σε εμάς τους παλαιότερους και να βοηθήσουν τους νεότερους να καταλάβουν πως ήταν η ζωή τότε.Όπως θα θυμούνται όσοι έχουν διαβάσει το βιβλίο μου «ΟΣΑ ΘΥΜΟΥΜΑΙ ΞΙΣΤΟΡΩ» (βλέπε ΕΔΩ), στο χωριό μου, το ηλεκτρικό ρεύμα έφτασε το 1959.
Από τότε αρχίζει, λοιπόν, η επαφή μας με τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και από τότε αρχίζει η ιστορία μας.

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: "ΤΟ ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ"

Το 1959 λοιπόν, το χωριό μου είχε πλέον ρεύμα. Άναψαν λάμπες στα σπίτια και τους δρόμους το βράδυ, εμφανίστηκε το ψυγείο.

Τα αμέσως επόμενα χρόνια μπήκε στα σπίτια του χωριού το ραδιόφωνο.

Ξέρεις αυτό το μεγάλο κουτί, με τα τεράστια κουμπιά, γεμάτο λυχνίες, που φωτίζανε αμυδρά, όταν ήταν ανοιχτό.

Το δικό μας ραδιόφωνο, ένα blaupunkt είχε βρει τη θέση του στο τραπέζι του καθιστικού - κουζίνας-κρεβατοκάμαράς μας. Μια κεραία, χάλκινη σπιράλ, διέσχιζε απ' άκρη σ΄άκρη το δωμάτιο, κι έβγαινε έξω για να έχουμε σήμα δυνατό και καθαρό. Ήταν ένα παραλληλεπίπεδο κουτί από βακελίτη μαύρο πάνω σε τέσσερα μικρά ποδαράκια. Η πρόσοψη  του σε κρέμ χρώμα είχε στη μέση μια μακρόστενη διαφανής οθόνη που πάνω της ήταν γραμμένες με λατινικά γράμματα πολλές  πρωτεύουσες του κόσμου και φωτιζόταν μόλις το ανάβαμε.

Από κάτω υπήρχε μια σειρά από πέντε πλήκτρα που έκαναν δυνατό θόρυβο, όταν τα πατούσες. Με το πρώτο άνοιγε και έκλεινε, τα άλλα αφορούσαν τα κύματα μακρά, μεσαία, βραχέα. Δεξιά και αριστερά είχε δύο άσπρα μεγάλα στρογγυλά κουμπιά. Το ένα κινούσε τη βελόνα και σου έδειχνε τους σταθμούς και το άλλο καθόριζε τη ένταση. 

Και φυσικά πάνω του η μητέρα έβαλε αμέσως ένα "σεμεδάκι" πλεχτό. Αργότερα του έφτιαξε και πάνινη "θήκη", για μην σκονίζεται!

Άνοιγε το πρωί στις έξι έκλεινε το μεσημέρι για να συνεχίσει από το απόγευμα  μέχρι τις δώδεκα, όπου  και έκλεινε με τον εθνικό ύμνο.

Κι έτσι μάθαμε το Εθνικόν Ίδρυμα Ραδιοφωνίας (Ε.Ι.Ρ.) που αργότερα ονομάσθηκε Εθνικόν Ίδρυμα Ραδιοφωνίας - Τηλεόρασης (Ε.Ι.Ρ.Τ.) και τον Σταθμό των Ενόπλων Δυνάμεων (ΥΕΝΕΔ). Μάθαμε τον Πέτρο Αναγνωστάκη, την Γιώτα Λύδια, την Βούλα Πάλα, τον Βασίλη Τσιτσάνη, τον Στράτο Διονυσίου, τον Στέλιο Καζαντζίδη και τα τραγούδια τους.

"Κά-λη-μέ-ρα σας παιδιά, Τρα-λα-λά, τρα-λα-λά
Ση-κω-θεί-τε με χαρά, τρα-λαλα-λαλά.
Η χρυσή Α-να-το-λή, στην δουλειά μας προ-σκα-λεί,
Τρα-λα-λά-λαλά-λαλά,-τρα-λα-λά, τρα-λα-λά…"
Κάθε πρωί στις εννιά, η "Η ΘΕΙΑ ΛΕΝΑ" η Αντιγόνη Μεταξά, καλούσε τα παιδιά όλης της Ελλάδας για τα ατελείωτα παραμύθια της.

Κάθε Κυριακή βράδυ «ακούγαμε μπάλα». Μαζευόμαστε στο καφενείο ή σε κάποιο σπίτι, στηνόμαστε μπροστά στο ράδιο και ... φτιάχναμε εξέδρα. 

Παρακολουθούσαμε ραδιοφωνικά σήριαλ. Κάθε μέρα εκτός Σαββάτου και Κυριακής στις 10.15 το πρωί είχε το «ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΩΝ ΑΝΕΜΩΝ», με τον δικηγόρο και - κατά κάποιο τρόπο - ντετέκτιβ Ορέστη Λαμπίρη. Κρατούσε 10 λεπτά και μαζί με τις διαφημίσεις έφτανε στο τέταρτο.. «Το σπίτι των ανέμων» ήταν μια αστυνομική σειρά, κοινωνική και ερωτική ταυτόχρονα. Πρωταγωνιστούσαν ο Βύρων Πάλλης στον ρόλο του Ορέστη Λαμπίρη, η Αφροδίτη Γρηγοριάδου στον ρόλο της Τζοάνας, η Μιράντα Μυράτ στον ρόλο της γιαγιάς Ανούσκας, και η Μαριάνα Κουράκου στον ρόλο της Έλενας. Σειρά με μεγάλη επιτυχία και πολλές συγκινήσεις, όπου ο Ορέστης Λαμπίρης αποτελούσε πρότυπο για τους νέους που ήθελαν να σταδιοδρομήσουν στη δικηγορία, αλλά με αστυνομικές προεκτάσεις. Η χαρακτηριστική, έντονη και διαπεραστική φωνή του Βύρωνα Πάλλη , η απαλή και τρυφερή της Αφροδίτης Γρηγοριάδου, ήταν τόσο οικείες, σαν να ήταν μέλη της οικογένειας. Αγωνία, κάθε μέρα για την συνέχεια!

Η «ΠΙΚΡΗ ΜΙΚΡΗ ΜΟΥ ΑΓΑΠΗ» ακουγόταν για σχεδόν έξι χρόνια καθημερινά από το Σταθμό των Ενόπλων Δυνάμεων.

Οι φωνές του Στέφανου Ληναίου, της Έλλης Φωτίου και πολλών άλλων γνωστών ηθοποιών ζωντάνευαν τις ιστορίες του Αλέξη και της Βάνας που έγραφε ο Βαγγέλης Γκούφας.

Η «Πικρή μικρή μου αγάπη» που επιβίωσε περισσότερο από τις ανταγωνίστριές της «Το σπίτι των Ανέμων» και «Μιράντα» έμελλε να γίνει το μακροβιότερο ραδιοφωνικό σήριαλ όλων των εποχών στην Ελλάδα.

Εκείνη την εποχή ήταν στην μόδα και άκουγε πολύς κόσμος κι άλλα ανάλογα με αυτό, ραδιοφωνικά σήριαλ στο ράδια. Κάποια που θυμάμαι ήταν "ΜΕΙΝΕ ΚΟΝΤΑ ΜΟΥ ΑΓΑΠΗΜΕΝΗ" με ένα Στέφανο  πρωταγωνιστή, "ΜΑΡΙΝΑ ΕΝΑ ΚΟΡΙΤΣΙ ΑΛΛΙΩΤΙΚΟ ΑΠΟ Τ΄ ΑΛΛΑ" και τέλος ένα "ΛΑΟΥΡΑ" που δεν θυμάμαι καθόλου άλλες λεπτομέρειες.

Είχαμε και τάλεντ σόου! Κάθε Κυριακή, στις 12 το μεσημέρι, η φωνή του Γιώργου Οικονομίδη, με την περίφημη φράση του ''Φίλοι μου αγαπημένοι" ξεκίναγε την εκπομπή «ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ ΤΑΛΕΝΤΑ» και έδινε την ευκαιρία σε νέα παιδιά με φωνή, φιλοδοξίες και όνειρα να τραγουδήσουν μπροστά στο κοινό και να αναδείξουν το ταλέντο τους! Από τις ραδιοφωνικές  εκπομπές ανεδείχθησαν πάρα πολλοί τραγουδιστές όπως η Νάνα Μούσχουρη, ο Χάρρυ Κλυνν, η Τζένη Βάνου, ο Πάνος Τζανετής, η Καίτη Χωματά, ο Γιάννης Βογιατζής, ακόμα και η Καίτη Γαρμπή με τη Λιάνα τότε, που συμμετείχαν ως «Αδερφές Γαρμπή».

Την υπόλοιπη μέρα, ακούγαμε τραγούδια, πολλά τραγούδια. Η εκπομπή του Σίμωνα Καρρά, "ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΑΝΤΙΛΑΛΟΙ" ήταν σε πρώτη διάταξη μετά τα σίριαλ. Από αυτή την εκπομπή, αν και παιδάκι, μυήθηκα στη δημοτική μας μουσική.

Για τους νέους της εποχής υπήρχε η εκπομπή «ΧΡΥΣΗ ΔΙΣΚΟΘΗΚΗ» με τον Λευτέρη Κογκαλίδη, που προωθούσε όλες τις ποπ και ροκ παραγωγές της εποχής, ενημερώνοντας τη νεολαία για τα νέα της εν λόγω σκηνής. 

Υπήρχαν και ραδιοφωνικά παιχνίδια, όπως τα σημερινά τηλεπαιχνίδια. Ένα από αυτά ήταν το «ΒΡΕΣ ΤΟ ΚΑΙ ΠΑΡΤΟ», αλλά δυστυχώς, δεν θυμάμαι λεπτομέρειες. Το μόνο που θυμάμαι είναι ότι ο παρουσιαστής "βοηθούσε" τις νοικοκυρές που έπαιρναν τηλέφωνο και είχε καθιερωθεί η φράση "μήπως μπορείτε να με βοηθήσετε;" από τις συμμετέχουσες. Μέχρι σημείου που, σε κάποια εκπομπή, η συμμετέχουσα, στο άγχος της να ζητήσει την βοήθεια του παρουσιαστή, αμέσως μετά την ερώτηση "πως λέγεστε;" το ρίχνει:  "μήπως μπορείτε να με βοηθήσετε;". Χαμός!

Ένα άλλο ραδιοφωνικό παιχνίδι ήταν το "ΣΕ 30 ΔΕΥΤΕΡΟΛΕΠΤΑ", μια εκπομπή βράβευσης γνώσεων με διάφορα δώρα, (ραδιόφωνα και βιβλία), στη δεκαετία του 1960 - 1970.

Κάθε Δευτέρα «ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑΣ». Η εκπομπή που μας έφερε σε επαφή με σπουδαία έργα, με  πρωταγωνιστές   σπουδαίους ηθοποιούς που ενώ  αυτοί απέδιδαν το ρόλο τους, η δική μας φαντασία σκηνοθετούσε και σκηνογραφούσε το έργο.

Στις οχτώ το βράδυ «ΤΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ» επέβαλαν απόλυτη ησυχία στους μικρούς για να ακούσουν τα νέα οι μεγάλοι. Ήταν "οι ειδήσεις των οκτώ" και στην ουσία η μοναδική πηγή "επίσημης" ενημέρωσης. 
Και φυσικά διαφημίσεις. Το ROL, το ΚΛΙΝ, το ΓΑΛΑ ΒΛΑΧΑΣ, η ΙΟΝ και πολλές άλλες.

Βέβαια μαθαίναμε ότι «στην Αθήνα έχουνε μια άλλη συσκευή, που όχι μόνο ακούνε, αλλά βλέπουνε κιόλας», αλλά δεν μας πολυένοιαζε. Εμείς είχαμε το ραδιόφωνο.

Όταν, μάλιστα, ο πατέρας μου πήρε κι ένα Πικ-απ, ε τότε ήμουνα ο πρώτος  του χωριού. Λίγοι δίσκοι βινυλίου στην αρχή, αλλά σιγά – σιγά εμπλουτίστηκε η δισκοθήκη μας. Οι «μουσικές επιλογές» δεν ήταν δικές μου βέβαια, αλλά τι σημασία είχε; Τραγούδι να  ΄ταν κι ότι να  ΄ταν.

Έβγαζα το «ράδιο» στην βεράντα, έβαζα τα καλώδια του Πικ-απ στο πίσω μέρος και… ανέβαζα την (μικρή η αλήθεια) ένταση στο τέρμα. Βέβαια το ίδιο έκαναν κι όσοι από τους φίλους μου είχαν Πικ-απ (γιατί ραδιόφωνο είχαν σχεδόν όλοι) και το χωριό βούιζε από ….πενιές!

Το όνειρό μου ήταν όταν… μεγαλώσω, να πάρω ένα τρανζίστορ. Ναι λίγα χρόνια μετά υπήρχαν και τα τρανζίστορ. Αλλά μην φανταστείς κάτι που να μοιάζει με τα σημερινά. Ένα ραδιόφωνο κανονικό ήταν, αλλά κάπως μικρότερο σε μέγεθος κι ένα λουρί για να κρέμεται στον ώμο.

Με το ραδιόφωνο, πάντως, η παιδική μας ζωή απόκτησε ποικιλία και – σοβαρά- ήταν η μοναδική μορφή διασκέδασης που –τότε – διαθέταμε.

Το αγάπησα το ραδιόφωνο και παρ΄ όλο που τα επόμενα χρόνια αποκτήσαμε και τηλεόραση, έμεινε και παραμένει μέχρι και σήμερα η μεγάλη αγάπη μου.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ........

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ "Η ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ"

Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΕΙΝΑΙ Η ΚΛΕΙΣΤΗ

•     από το blog ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΑΤΤΙΚΗ NEWS

    Παραπονούμαστε για το χαμηλό επίπεδο των εκπομπών της, την έλλειψη μορφωτικών προγραμμάτων, τις παραμορφωμένες και εξογκωμένες ειδήσεις, την προβολή χυδαίων προτύπων, την απαξίωση της προσπάθειας και της εργασίας, τον εκχυδαϊσμό και ζωοποίηση του έρωτα και για τόσα άλλα απορρίμματα που μας σερβίρει καθημερινά. Αναλογιστήκαμε όμως ότι για να την κρίνουμε πρέπει να την παρακολουθούμε; Ότι την περίφημη εξουσία των ΜΜΕ την γεννάμε εμείς οι ίδιοι; Εμείς, που καρφωμένοι μπροστά στην οθόνη αηδιάζουμε συχνά από το εμετικό της περιεχόμενο και γινόμαστε τιμητές της κατάντιας της; Εμείς που κρεμόμαστε από τις ειδήσεις των 8.30 για να δούμε τον σπαραγμό της μάνας σαν αντικρίσει το σκοτωμένο παιδί της;

    Αγαπητοί μου φίλοι δεν έχουμε καμία δικαιολογία: Για την κατάντια της τηλοψίας φταίμε εμείς και μόνο εμείς! Εμάς μετράνε το μηχανάκια της AGB, εμείς δημιουργούμε τα νούμερα τηλεθέασης που γεμίζουν χαρά τους τηλεπαρουσιαστές και διεγείρουν την όρεξη τους για περισσότερο αίμα. Εμείς είμαστε οι σύγχρονοι Ρωμαίοι που ζητάμε συνεχώς περισσότερο άρτο και θεάματα, καταδικάζοντας τους μονομάχους στον σύγχρονο θάνατο, τον δημόσιο ευτελισμό!

    Τι μπορούμε να κάνουμε; Είναι πολύ απλό: Να βγάλουμε προσωρινά την τηλεόραση από το σπίτι μας! Όχι απλά να παρακολουθούμε επιλεγμένα προγράμματα ή να βλέπουμε λιγότερες ώρες, αλλά να τραβήξουμε το καλώδιο της κεραίας, να μην έχουμε πια συσκευή ή την δυνατότητα σύνδεσης. Μην ανησυχείτε δεν θα χάσουμε απολύτως τίποτε! Τις ειδήσεις μπορούμε να τις μαθαίνουμε πολύ πιο ψύχραιμα από το ραδιόφωνο, τις εφημερίδες ή το διαδίκτυο. Τις -ελάχιστες- εκπαιδευτικές και γνήσια ψυχαγωγικές εκπομπές μπορούμε να τις αντικαταστήσουμε με την ανάγνωση ενός βιβλίου, την εξάσκηση ενός ξεχασμένου χόμπι μας ή αν πια διψάμε για εικόνα να τις δούμε σε βίντεο. Και τον χρόνο που θα μας περισσέψει μπορούμε να τον αφιερώσουμε στα παιδιά μας, στους φίλους μας, στην οικογένεια μας! Ακόμα-ακόμα μπορούμε να βγούμε έξω, να περπατήσουμε, να δούμε γνωστούς και φίλους, να γυμναστούμε!

     Αλλά αν στους ενήλικες η τηλεόραση προκαλεί εκούσιο κακό, μπορεί να γίνει καταστροφική για τα παιδιά. Το παιδί που απορροφάται από την οθόνη γίνεται λιγότερο κοινωνικό, διαμορφώνει λανθασμένη εικόνα για την πραγματικότητα και μπορεί ακόμα να εξελιχθεί σε βίαιο ή παραβατικό. Παραδείγματα εγκληματικότητας εξάλλου θα έχει άφθονα. 

    Πολλές μελέτες έχουν δείξει επανειλημμένα την βλαβερή επίδραση της στα παιδιά: επιθετική συμπεριφορά, παχυσαρκία, χαμηλή σχολική επίδοση, χρήση απαγορευμένων ουσιών, καπνού και οινοπνεύματος είναι μονάχα μερικές από τις συμπεριφορές και καταστάσεις που προάγει η τηλεόραση. Έχει υπολογιστεί ότι μία στις πέντε βίαιες εγκληματικές πράξεις που συμβαίνουν στην κοινωνία μας μπορεί να αποδοθεί στην επίδραση της τηλεόρασης! Καθόλου παράξενο όταν ένα παιδί μεγαλώνει παρακολουθώντας 12.000 βίαιες πράξεις και ως τα 18 του χρόνια έχει περάσει τρία ολόκληρα χρόνια μπροστά στην οθόνη. Και το τραγικό δεν βλάπτει μονάχα το κακό περιεχόμενο: Υπάρχουν μελέτες που δείχνουν ότι η απλή θέαση τηλεόρασης μπορεί να είναι βλαπτική για τον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο...

     Θυμάστε -οι παλιότεροι αναγνώστες- την προ-τηλεοράσεως εποχή, τότε που τα βράδια ή βγαίναμε έξω ή μαζευόμασταν σ' ένα δωμάτιο και μιλούσαμε ή παίζαμε παιχνίδια; Τόμπολα, φιδάκι, γκρινιάρη, μουτζούρη; Μετά η τηλεόραση έκανε δειλά την εμφάνιση της και την δεχτήκαμε με την δίψα του στερημένου από εικόνες, ήχους, ενημέρωση, ερεθίσματα. Ένα υπέροχο τεχνολογικό θαύμα. Αρχικά την μονοπωλούσαν οι εκάστοτε κυβερνήσεις έως ότου γιορτάσαμε τους πρώτους μη-κρατικούς τηλεοπτικούς σταθμούς. Απηυδισμένοι τότε από την λογοκρισία και το φτωχό περιεχόμενο των κρατικών καναλιών αγκαλιάσαμε τον θαυμαστό, καινούριο, χρωματιστό κόσμο της "ιδιωτικής πρωτοβουλίας". Αλλά με τον καιρό το όνειρο αποδείχθηκε εφιάλτης. Το κυνήγι της τηλεθέασης, του κέρδους και της επιβολής μετέτρεψε την τηλεόραση σε όργανο αποχαύνωσης, ελέγχου και απ-ανθρωπισμού. Οι εξαιρετικές εκπαιδευτικές και ψυχαγωγικές της δυνατότητες εξανεμίστηκαν μπροστά στις σκοπιμότητες και την εύκολη κερδοφορία. Και σήμερα, κατέληξε να είναι αδύνατον να παρακολουθήσει κανείς δελτίο ειδήσεων χωρίς να εμέσει ή σίριαλ χωρίς να αποβλακωθεί.

    Γι αυτό λοιπόν προτείνουμε το εξής: Κλείνουμε τις τηλεοράσεις μας δοκιμαστικά για μία βδομάδα. Απόλυτο κλείσιμο όμως, χωρίς δυνατότητα "ζαβολιών". Τον χρόνο που θα μας προκύψει τον αφιερώνουμε σε πράγματα που μας αρέσουν ή απλά τον περνάμε με την οικογένεια.

    Ακούγεται ακραίο και απόλυτο; Μα αγαπητοί μου φίλοι, οι ήπιες και συμβιβαστικές λύσεις δυστυχώς δεν λειτούργησαν ως τώρα κι ούτε θα λειτουργήσουν. Οι εξαρτήσεις κόβονται απότομα, πάρτε παράδειγμα το τσιγάρο. Διότι δυστυχώς περί εξαρτήσεως πρόκειται και το γνωρίζουν πολύ καλά οι τηλεοπτικοί μας ιθύνοντες.

    Το μόνο που θα συγκινήσει τους κάθε λογής τηλε-αστέρες είναι η πτώση της τηλεθέασης τους. Ν' αρχίσουν να έρχονται τα πρώτα μηνύματα ότι καθημερινά τους ανέχονται όλο και λιγότεροι. Και ίσως τότε αναγκαστούν να κάνουν σωστή δουλειά. Είναι πιστεύουμε η μόνη μας ελπίδα να αναβαθμιστεί αυτό το καταπληκτικό μέσο με τις απεριόριστες δυνατότητες.

    Θέλουμε να υπάρξει μια συνέχεια αυτού του άρθρου με τις εντυπώσεις σας. Όσοι έχετε πρόσβαση στο διαδίκτυο μπορείτε να αφήνετε τα σχόλια σας στο blog http://turntvoff.blogspot.com/ τα οποία θα χαρούμε να τα δημοσιεύσουμε.

Μια εβδομάδα χωρίς χαζοκούτι λοιπόν. Όσοι γονείς το επιχειρήσετε προσέξτε την επίδραση που θα έχει στα μικρά παιδιά σας: Μετά την αρχική αντίδραση θα γίνουν περισσότερο κοινωνικά και λιγότερο επιθετικά. 

    Αν δούμε ότι δεν αντέχουμε χωρίς την μυρωδιά των τηλεοπτικών περιττωμάτων, τότε ας ξαναγυρίσουμε στην καθήλωση του καναπέ. Αλλά δεν θα έχουμε κανένα δικαίωμα να κατηγορούμε τα δεσμά μας και την κακιά τροφή που ταΐζουμε τα παιδιά μας.

Πηγές: Γράφουν οι Αντώνης Λιόλιος, Ιατρός Παθολόγος Εντατικολόγος, Επιστημονικός Συνεργάτης ΜΕΘ ΓΝ Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκη και ο Ηλίας Τσιαμήτρος, Ιατρικός Βιοχημικός, MSc Διοίκηση Επιχειρήσεων Υγείας Βέροιας.